Pankreas kanserinde dikkat edilmesi gereken 7 belirti ve tanı süreci

Pankreas kanserinde dikkat edilmesi gereken 7 belirti ve tanı süreci

Pankreas kanseri erken evrede belirgin şikayet vermediği için fark edilmesi güç bir hastalık olarak biliniyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Kamil Özdil, 20 Kasım Pankreas Kanseri Farkındalık Günü kapsamında dikkat edilmesi gereken belirtileri anlattı. Açıklanamayan kilo kaybı, geçmeyen karın ve sırt ağrısı, sarılık ve yeni başlayan diyabet gibi bulgular değerlendirilmeli; sarılıkta gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Kısaca

  • Pankreas kanseri erken evrede belirgin şikayet vermediği için fark edilmesi güç bir hastalık olarak biliniyor.
  • Memorial Ataşehir Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Kamil Özdil, 20 Kasım Pankreas Kanseri Farkındalık Günü kapsamında dikkat edilmesi gereken belirtileri anlattı.
  • Açıklanamayan kilo kaybı, geçmeyen karın ve sırt ağrısı, sarılık ve yeni başlayan diyabet gibi bulgular değerlendirilmeli; sarılıkta gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Pankreas kanseri, erken dönemde belirgin şikayetlere yol açmadığı için fark edilmesi güç hastalıklar arasında yer alıyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Kamil Özdil, 20 Kasım Pankreas Kanseri Farkındalık Günü kapsamında belirtileri ve tanı sürecini anlattı.

Midenin arkasında, karın boşluğunun arka bölümünde yer alan pankreas, hem sindirimde hem de kan şekeri düzenlenmesinde görev alıyor. Pankreasın ürettiği sindirim enzimleri besinlerin parçalanmasına yardımcı olurken insülin ve glukagon hormonları kan şekerini dengeliyor. Bu nedenle pankreası etkileyen hastalıklar sindirim sistemini de kan şekeri kontrolünü de etkileyebiliyor.

Pankreas tümörleri kaynaklandıkları hücrelere ve özelliklerine göre farklı türlere ayrılıyor. Pankreas kanserlerinin büyük bölümünü, kanalları döşeyen hücrelerden gelişen duktal adenokarsinom oluşturuyor. Hormon üreten hücrelerden kaynaklanan nöroendokrin tümörler ile kistik tümörler de görülebiliyor. Tümörün türü ve yerleştiği bölge, değerlendirme ve tedavi seçeneklerinde belirleyici oluyor.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Pankreasın karın boşluğunun derininde yer alması ve erken dönemde belirti vermemesi tanıyı zorlaştırabiliyor. Öne çıkan belirtiler şöyle sıralanıyor: diyet ya da egzersiz değişikliği olmadan görülen istemsiz kilo kaybı, iştahsızlık ve sindirim enzimlerinin yetersizliğine bağlı emilim bozuklukları; üst karında başlayıp sırta ya da kürek kemikleri arasına yayılan, yemeklerden sonra ya da sırtüstü yatarken artabilen ağrılar.

Pankreas başındaki tümörler safra kanalını tıkayabildiğinden gözlerde ve ciltte sararma ile kaşıntı görülebiliyor. İdrarın koyulaşması ve dışkının açık renkli olması dikkat çekici bulgular arasında. Enzim yetersizliğinde ise dışkı yağlı, kötü kokulu ve suyun üzerinde yüzer halde olabiliyor.

Pankreasın insülin üretimindeki değişiklikler, yeni başlayan ya da kötüleşen diyabetle kendini gösterebiliyor; özellikle diğer belirtilerle birlikte ortaya çıktığında değerlendirilmeli. Geçmeyen gaz, şişkinlik, bulantı ve erken doyma hissi başka sindirim hastalıklarında da görülse de göz ardı edilmemeli. Dinlenmeyle düzelmeyen süreklii yorgunluk da metabolik değişiklik ve beslenme sorunlarıyla ilişkili olabiliyor.

Risk faktörleri

İleri yaş, sigara kullanımı, ailede pankreas kanseri öyküsü ve kalıtsal genetik değişiklikler riski artıran etkenler arasında yer alıyor. Kronik pankreatit, obezite ve diyabet de hastalıkla ilişkilendirilebiliyor. Ancak bu etkenlerin varlığı, kişinin mutlaka hastalığa yakalanacağı anlamına gelmiyor.

Açıklanamayan kilo kaybı, geçmeyen karın ve sırt ağrısı, idrar ya da dışkı renginde değişiklik ve yeni başlayan diyabet farklı sağlık sorunlarında da görülebildiğinden, pankreas kanseri açısından da değerlendirilmeli. Özellikle gözlerde ve ciltte sararma olan sarılık durumunda gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Şikayetler uzun sürüyor, tekrarlıyor ya da artıyorsa hekim değerlendirmesi ve uygun tetkikler gerekiyor.

Tanı ve tedavi

Tanıda şikayet, tıbbi öykü ve fizik muayenenin yanı sıra kan testleri, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme (MR/MRCP) ve endoskopik ultrasonografi kullanılıyor. Gerektiğinde endoskopik ultrasonografi eşliğinde biyopsi yapılabiliyor. CA 19-9 gibi tümör belirteçleri tanıyı destekliyor, ancak tek başına kanser tanısı koymaya yetmiyor. Tedavi kararında tümörün türü ve boyutu, çevre damarlarla ilişkisi ve yayılım durumu belirleyici oluyor.

Pankreasın baş bölümündeki tümörlerde Whipple ameliyatı, gövde ya da kuyruk bölümündekilerde distal pankreatektomi uygulanabiliyor. Bazı hastalarda dalağın ya da pankreasın tamamının çıkarılması gerekebiliyor; bu durumda ömür boyu insülin ve sindirim enzimi desteğine ihtiyaç duyuluyor. Cerrahiye uygun olmayan ya da önce tedavi alması gereken hastalarda kemoterapi gibi seçenekler değerlendirilebiliyor, tedaviye yanıt veren bazılarında cerrahi yeniden gündeme gelebiliyor.

Uygun hastalarda laparoskopik ya da robotik cerrahi, daha küçük kesilerle ameliyat ve daha kolay bir iyileşme süreci sağlayabiliyor. Yöntem; tümörün özellikleri, ameliyatın güvenliği ve cerrahi ekibin deneyimine göre belirleniyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Pankreas kanserinde dikkat edilmesi gereken 7 belirti ve tanı süreci

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Güzel Bilgiler ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!