Çocuklarda kabızlık yalnızca tuvalet sorunu değil, erken tedavi gerektirir

Çocuklarda kabızlık yalnızca tuvalet sorunu değil, erken tedavi gerektirir

Çocukluk çağında sık görülen kabızlık, uzun sürdüğünde karın ağrısı, iştahsızlık, dışkı kaçırma ve tuvalet korkusuna yol açabiliyor. Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, dünya genelindeki araştırmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10'unda kabızlık görüldüğünü belirtti. Tedavide beslenme düzenlemesi her zaman yeterli olmayabilir; uygun dozda ve yeterli sürede ilaç tedavisi gerekebilir.

Kısaca

  • Çocukluk çağında sık görülen kabızlık, uzun sürdüğünde karın ağrısı, iştahsızlık, dışkı kaçırma ve tuvalet korkusuna yol açabiliyor.
  • Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, dünya genelindeki araştırmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10’unda kabızlık görüldüğünü belirtti.
  • Tedavide beslenme düzenlemesi her zaman yeterli olmayabilir; uygun dozda ve yeterli sürede ilaç tedavisi gerekebilir.

Çocukluk çağında sık görülen kabızlık, yalnızca dışkılama sıklığının azalmasıyla kendini göstermez. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın erken fark edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi gerektiğini belirterek aileleri uyardı.

Uzun süre devam eden kabızlık, bağırsak fonksiyonlarını etkileyebilir ve çocuğun günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Karın ağrısı, iştahsızlık, dışkı kaçırma ve tuvalet korkusu bu sorunun sık görülen sonuçları arasında yer alıyor.

Uzm. Dr. Türkmen, dünya genelindeki araştırmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10’unda kabızlık görüldüğünü söyledi. Kabızlığın yalnızca birkaç gün tuvalete çıkılamaması anlamına gelmediğini vurgulayan Türkmen, haftada iki veya daha az dışkılama, sert ve büyük hacimli dışkı, dışkılama sırasında ağrı, dışkıyı tutma davranışı ve iç çamaşırına dışkı kaçırmanın önemli belirtiler olduğunu belirtti. Her gün dışkılayan bir çocukta bile kabızlık görülebileceğini ifade etti.

Kabızlığın en sık nedeni: dışkıyı tutma davranışı

Çocukluk çağındaki kabızlığın büyük bölümü "fonksiyonel kabızlık" olarak adlandırılıyor. Türkmen, bunun en önemli nedenlerinden birinin dışkıyı tutma davranışı olduğunu söyledi. Tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılama, çocukta tuvaletten kaçınmaya yol açabiliyor. Daha önce sert ve ağrılı dışkılama yaşayan çocuklar aynı ağrıyı tekrar yaşamamak için dışkılarını tutmaya başlayabiliyor. Okul çağındaki çocuklar okul tuvaletini kullanmak istemediklerinde tuvalet ihtiyacını erteleyebiliyor. Yetersiz lif ve sıvı tüketimi, düzensiz beslenme ve hareketsizlik de kabızlığa katkıda bulunabiliyor. Türkmen, ağrılı dışkılamayla başlayan dışkı tutma davranışının zamanla bir kısır döngüye dönüştüğünü belirtti.

Dışkı bağırsakta bekledikçe sorun büyüyor

Türkmen, kabızlığın erken dönemde tedavi edilmesinin önemine dikkat çekti. Uzun süre bağırsakta bekleyen dışkının giderek sertleştiği ve dışkılamanın daha ağrılı hale geldiği belirtildi. Çocuk dışkısını tuttukça dışkı kalın bağırsakta daha uzun süre kalıyor ve içindeki su emilerek sertleşiyor. Süreç uzadığında özellikle bağırsağın son bölümü olan rektum genişleyebiliyor ve çocuğun dışkılama ihtiyacını hissetmesi azalabiliyor.

Bazı çocuklarda dışkı kaçırma da görülebiliyor. Bağırsakta biriken sert dışkının çevresinden daha yumuşak dışkı sızabiliyor ve çocuk farkında olmadan iç çamaşırını kirletebiliyor. Aileler bunu ishal ya da çocuğun tuvalet alışkanlığına dikkat etmemesi olarak yorumlayabiliyor. Oysa bu durum ileri derecede kabızlığın bir belirtisi olabiliyor. Türkmen, çocuğu suçlamanın veya cezalandırmanın sorunu daha da ağırlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Belirtiler varsa altta yatan hastalıklar araştırılmalı

Çocuklarda kabızlığın çoğunlukla fonksiyonel nedenlerle ortaya çıktığı, ancak bazı durumlarda başka hastalıkların belirtisi olabileceği kaydedildi. Türkmen, yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık, yenidoğan bebeğin ilk dışkısını 48 saatten geç yapması, karında belirgin şişlik, özellikle safralı kusma, büyüme ve kilo alımında yetersizlik, dışkıda açıklanamayan kan görülmesi, bacaklarda güçsüzlük veya yürüme bozukluğu gibi bulguların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bu durumlarda Hirschsprung hastalığı, nörolojik veya anatomik hastalıklar, metabolik hastalıklar, hipotiroidi, çölyak hastalığı ve besin alerjisi gibi nedenlerin araştırılabileceği belirtildi.

Beslenme önemli, ama her zaman yeterli olmayabilir

Türkmen, kabızlık tedavisinde beslenmenin önemli bir yeri olduğunu, ancak her çocukta tek başına yeterli olmayabileceğini belirtti. Çocukların yaşına uygun miktarda su tüketmesi, sebze, meyve ve tam tahıl gibi lif içeren besinleri yeterli almaları ve düzenli fiziksel aktivite yapmaları önemli bulunuyor. Türkmen, 2026 yılında yayımlanan Avrupa ve Kuzey Amerika Çocuk Gastroenteroloji Derneklerinin ortak tedavi rehberine dikkat çekti. Uzun süredir kabızlığı bulunan, sert ve ağrılı dışkılayan ya da bağırsakta dışkı birikimi gelişmiş çocuklarda yalnızca beslenme düzenlemesiyle sorunu çözmenin mümkün olmayabileceği, gerekli durumlarda uygun ilaç tedavisinin de başlanması gerektiği ifade edildi.

Laksatif ilaçlar doğru doz ve süreyle kullanılmalı

Ailelerin kabızlık tedavisinde kullanılan dışkı yumuşatıcı ilaçlara karşı zaman zaman çekinceleri olabiliyor. Türkmen, tedavinin başarısında doğru ilaç seçimi, doz ve sürenin önemli olduğunu vurguladı. Bağırsakta yoğun dışkı birikimi varsa önce bu birikimin giderilmesi, ardından yeniden oluşmasını önleyecek tedaviye geçilmesi gerektiği belirtildi. Laksatiflerin yetersiz dozda verilmesi ya da dışkılama düzelir düzelmez kesilmesinin kabızlığın tekrarlamasına yol açabileceği kaydedildi. Bu nedenle ailelerin ilaçları kendi kararlarıyla kesmek yerine hekimleriyle birlikte tedavi sürecini yönetmeleri gerektiği ifade edildi.

Çocuğu tuvalete zorlamadan düzenli alışkanlık kazandırmak

İlaç ve beslenme tedavisinin yanı sıra doğru tuvalet alışkanlığının kazandırılmasının da önemli olduğu belirtildi. Türkmen, çocukların özellikle yemeklerden sonra düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edilmesini, ayaklarının yere ya da bir basamağa desteklenmesini, rahat bir oturma pozisyonu sağlanmasını ve tuvalet sırasında acele ettirilmemesini önerdi. Çocuk dışkılayamadığında suçlanmaması, cezalandırılmaması ve zorlanmaması gerektiğini vurguladı. Amacın tuvaleti çocuk için korkulan bir ortam olmaktan çıkarmak olduğunu belirtti.

Erken tedavi bağırsak alışkanlığını yeniden kazandırıyor

Türkmen, kabızlık tedavisinde temel hedefin yalnızca çocuğun dışkılamasını sağlamak olmadığını vurguladı. Düzenli, yumuşak ve ağrısız dışkılama alışkanlığının yeniden kazandırılmasının önemine dikkat çekti. Doğru beslenme, düzenli tuvalet alışkanlığı ve gerektiğinde uygun doz ve süreyle kullanılan ilaç tedavisiyle çocukların büyük bölümünde başarılı sonuçlar elde edilebileceği belirtildi. Türkmen, tedavinin amacının çocuğun sağlıklı bağırsak alışkanlığını yeniden kazanmasına yardımcı olmak olduğunu söyledi.

Kabızlığı önlemek için 7 öneri

1. Su tüketimini destekleyin: Çocuğunuzun yaşına uygun miktarda su içmesini sağlayın.

2. Lifli besinlere yer verin: Günlük beslenmesinde sebze, meyve ve tam tahıllı gıdaların bulunmasına özen gösterin.

3. Tuvalet alışkanlığı kazandırın: Özellikle yemeklerden sonra çocuğunuzu düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edin.

4. Tuvaleti ertelemesine izin vermeyin: Dışkılama ihtiyacını hissettiğinde tuvalete gitmesini destekleyin.

5. Hareket etmesini sağlayın: Yaşına uygun fiziksel aktiviteler ve oyunlarla hareketli bir yaşamı teşvik edin.

6. Tuvalet konusunda baskı yapmayın: Çocuğunuzu dışkılamaya zorlamayın, suçlamayın veya cezalandırmayın. Tuvaleti korkulan bir ortam haline getirmeyin.

7. Kabızlık uzarsa uzman desteği alın: Sert ve ağrılı dışkılama, dışkı tutma veya iç çamaşırına dışkı kaçırma gibi belirtiler devam ediyorsa çocuk doktoruna başvurun.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çocuklarda kabızlık yalnızca tuvalet sorunu değil, erken tedavi gerektirir

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Güzel Bilgiler ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!