Yeni nesil alışverişçiler indirimi farklı kanallardan arıyor, dolandırıcılar da oraya

Kaspersky, 2026 indirim sezonu öncesinde Türkiye dahil dünya genelinde 7.200 çevrim içi tüketiciyle yaptığı araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Araştırma, kuşakların indirim bilgisine ulaşma yollarının belirgin biçimde farklılaştığını ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre Z kuşağı indirim ve kampanyaları büyük ölçüde sosyal medya ve içerik üreticileri aracılığıyla keşfediyor. Bu kuşakta markaların resmi web siteleri ve çevrim içi reklamlar da yüzde 41 oranında tercih ediliyor. Z kuşağının yüzde 19’u yapay zekâ önerilerinin, yüzde 20’si ise markaların mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan iletişimin satın alma kararında etkili olduğunu belirtiyor.

Baby Boomer kuşağı, yani 61 yaş ve üzerindekiler ise daha geleneksel yollara yöneliyor. Bu yaş grubunun yüzde 38’i indirimlere arama motoru sonuçları üzerinden, yüzde 39’u ise doğrudan çevrim içi mağazaların web sitelerini ziyaret ederek ulaşıyor. Bu kuşakta indirimlere ilgi duymayanların oranı yüzde 11 ile tüm yaş grupları arasında en yüksek seviyede.

Türkiye genelinde tüketiciler indirim ve kampanyalardan en çok markaların web siteleri ve mobil uygulamaları (yüzde 39), fiyat karşılaştırma siteleri (yüzde 38), çevrim içi pazaryerlerindeki reklamlar (yüzde 36), arama motorları (yüzde 32) ve arkadaş, aile ile iş çevresinden gelen tavsiyeler (yüzde 31) aracılığıyla haberdar oluyor. Yüzde 29’u sosyal medya ve içerik üreticilerini, yüzde 28’i e-postaları ve yüzde 28’i çevrim içi reklamları tercih ettiğini söylüyor. Yapay zekâ destekli önerilerle özel tekliflerden haberdar olanların oranı yüzde 20.

Kaspersky, bu kanalların dolandırıcılar tarafından da kullanıldığına dikkat çekiyor. 2026 yılında yaygınlaşan yöntemlerde siber suçlular, TikTok ve Instagram üzerinden gerçekte var olmayan ürünleri satmak için yapay zekâ ve deepfake teknolojilerinden yararlanıyor. Yapay zekâyla üretilen karakterler, el yapımı olduğu iddia edilen ürünleri ya da mucizevi etkiler vaat eden sağlık ürünlerini tanıtarak tüketicileri doğrudan ödeme yapmaya yönlendiriyor. Ödeme yapan tüketiciler ya başka platformlarda çok daha ucuza satılan seri üretim bir ürünle karşılaşıyor ya da parasını tamamen kaybediyor.

Yapay zekâyla oluşturulan ürün görselleri ve açıklamalar da bir risk oluşturuyor. Teslim edilen ürünler, satın almadan önce sunulan görsel ve açıklamalardan önemli ölçüde farklı olabiliyor. TikTok Shop yapay zekâyla üretilen yanıltıcı reklamları denetlese de Kaspersky, tüketicilerin sunulan teklifların güvenilirliğini her zaman sorgulamasını öneriyor.

Kaspersky’nin sosyal ağlarda alışveriş yapan tüketicilere önerileri şöyle sıralanıyor: Satıcının profili incelenmeli; hesabın yeni açılmış olması ya da kullanıcı adının sık değiştirilmesi şüpheli sinyaldir. Yorumlar kapalıysa ya da yalnızca tekdüze botlardan geliyorsa temkinli olunmalıdır. Giysilere karışan saç telleri ya da havada asılı duran nesneler gibi yapay zekâya özgü izlere dikkat edilmelidir; yapay zekâ ile üretilmiş olmak ürünün sahte olduğu anlamına gelmese de dikkat gerektirir. TikTok ve Instagram yapay zekâ içeriklerinin etiketlenmesini zorunlu tutuyor, bu nedenle etiketsiz paylaşılan üretim görünümlü gönderiler de uyarı işaretidir. Ödemelerde Instagram Checkout ya da Facebook Pay gibi platform içi sistemler ya da PayPal benzeri güvenilir üçüncü taraf sağlayıcılar tercih edilmeli, doğrudan havale ve EFT’den kaçınılmalıdır. Kaspersky Premium’un Çevrim İçi Ödeme Koruması da ek bir katman sağlayabilir.

Araştırma, e-postaların hâlâ önemli bir bilgi kaynağı olduğunu gösteriyor. Kampanya e-postaları Y, X ve Baby Boomer kuşaklarındaki tüketicilerin yaklaşık yüzde 30’u için önemli olmayı sürdürürken, Z kuşağında bu oran yüzde 26’ya geriliyor. Tüm yaş gruplarındaki tüketicilerin yaklaşık yüzde 30’u ise aile, arkadaş ve iş arkadaşlarının tavsiyelerine başvuruyor. Televizyon, radyo, basılı yayınlar ve açık hava reklamlarına ilgi sırasıyla yüzde 21 ve yüzde 17 düzeyinde kalıyor.

Kaspersky, güvenli alışveriş için şu alışkanlıkları öneriyor: Olağanüstü indirim sunan ve hemen karar vermeye zorlayan sitelerden, iade ya da değişim kabul etmeyen satıcılardan uzak durulmalıdır. URL’lerdeki küçük yazım hataları ve sıra dışı karakterler dikkatle incelenmelidir. E-posta ya da mesajlaşma uygulamasındaki bağlantılar üzerinden gidilen sitelerde ekstra dikkat gerekir; sahte mağaza ve kimlik avı sayfalarına karşı anti-phishing bileşenine sahip bir güvenlik çözümü kullanılması önerilir. Kaspersky Premium, bağımsız test laboratuvarı AV-Comparatives’in 2025 Sahte Mağaza Tespiti testinde "Onaylı" ("Approved") sertifikası almıştır. İnternet alışverişleri için ayrı bir banka kartı ya da sanal kart kullanılmalı ve tüm hesaplar için işlem bildirimleri etkinleştirilmelidir. Kart bilgileri ve kimlik doğrulama verileri Kaspersky Password Manager gibi şifrelenmiş bir kasada saklanabilir.

Kaspersky Tüketici İş Biriminden Sorumlu Başkan Yardımcısı Marina Titova, "Dijital eğilimlerin tüm yaş gruplarında çevrim içi satın alma alışkanlıklarını yeniden şekillendirdiğini görüyoruz" diyor. Titova, genç kuşakların alışverişi bir eğlence deneyimi olarak gördüğünü, ileri yaş gruplarının ise daha çok ihtiyaç duydukları ürünleri bulmak için alışveriş yaptığını belirtiyor. Titova’ya göre tercih edilen yöntem ne olursa olsun, hiçbir yaş grubu siber tehditlere karşı tamamen güvende değil. Kaspersky, tüketicilerin hangi kanalı kullanırsa kullansın farklı dolandırıcılık senaryolarına karşı çok katmanlı koruma sunmayı hedeflediğini açıklıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı